Socjobiologia jako prąd myślowy jest związana z Darwinizmem. Według tego założenia:
Geny podlegają mutacji
Organizmy podlegają doborowi naturalnemu
Gatunki podlegają ewolucji kryteria/cechy typowe dla danego gatunku
Powszechność występowania danej cechy – na przykład procent populacji w której ona występuje
Niemodyfikowalność danej cechy w skali gatunku – automatyzmy jej występowania spontaniczne pojawienie się, nieuleczalność itp.
Użyteczność adaptacyjna danej cechy – radzenie sobie z problemami przeżywalność sukces rozrodczy jako konsekwencja itp.
Założeniem socjobiologii jest przekonanie o ponadgatunkowej powszechności opisywanych zależności. Socjobiologia nawiązując do Darwinowskich analiz egoizmu altruizmu agresji oraz innych zachowań społecznych. powoduje bowiem trzy podstawowe założenia:
Znaczna (o ile nie wszystkie) liczba zachowań determinowana jest genetycznie
Genetycznie ukształtowane zachowania są przechowywane w populacji o tyle o ile zapewniają sukces
reprodukcyjny
Ewolucyjny sens zachowania poznać można przez obserwacje zdolności do przetrwania i reprodukcji u jednostek przejawiających to zachowanie.
Człowiek jest typowym ssakiem
Mężczyźni dominują nad kobietami
Potomstwo wymaga długotrwałej opieki
Rodzice pozostają w długotrwałych ścisłych związkach
Dominującym rysem zachowania jest egoizm – działania w interesie własnym i najbliższych ale tez ksenofobia i terytorializm
Powszechne jest zamiłowanie do zabaw i gier zręcznościowych
Altruizm
Altruizm krewniaczy – pomoc prezenty itp. Częściej pojawiają się w kręgu rodzinnym itp.
Altruizm odwzajemniony – robie cos dla kogoś by mieć później z tego korzyść
Zachowania agresywne wg socjobiologii
Mężczyźni z natury są bardziej agresywni niż kobiety dotyczy to szczególnie przemocy seksualnej
Młodsi osobnicy są bardziej agresywni niż starsi
Agresja wobec obcych jest silniejsza niż agresja swoich i bliskich
Wg socjobiologii agresja jest traktowana jako praktyczny sposób zapewnienie sobie sukcesu ewolucyjnego z tej perspektywy rozpatruje się także wojny
Wg socjobiologii wojna redukuje nadwyżki populacyjne i spełnia dwie funkcje
wewnętrzną – podtrzymuje solidarność wewnątrzgrupową
zewnętrzną – jest mechanizmem stabilizacji równowagi sił
krytyka wobec socjobiologii
metodologiczny – brak dostatecznych dowodów dla wielu twierdzeń
etyczno ideologiczny – usprawiedliwia dwoistą moralność seksualną inną dla mężczyzn a inną dla kobiet i
usprawiedliwia wojny itp.
Zródła: J. Strelau "Psychologia: Podręcznik akademicki (t. 1, 2 i 3, red.) Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2000"
Zgadzam się, że socjobiologia daje nam przydatne narzędzia do rozumienia zachowań — zwłaszcza gdy pracujemy z klientami, którzy struggle'ują z relacjami czy podejmowaniem decyzji. U mnie sprawdza się podejście, które łączy perspektywę ewolucyjną z tym, co dzieje się tu i teraz w terapii. Ważne jednak, żeby nie wpadać w "wszystko da się wyjaśnić genami" — to bywa pułapką. Z mojego doświadczenia wynika, że gdy dobrze połączysz wiedzę biologiczną z pracą nad świadomością klienta, możesz dotrzeć do głębszych przyczyn jego zachowań. Właśnie dlatego regularnie uczęszczam na https://empatio.pl/uslugi/superwizja/ — potrzebuję wsparcia kogoś doświadczonego, żeby nie zaklinać się w jednym modelu myślenia.
OdpowiedzUsuń