Uczenie się

Na podstawie książki Gerda Mitzela

 INFORMACJE O PROCESIE UCZENIA SIĘ

Uczenie się to proces, który stanowi podstawę względnie stałych zmian zachowania i zachodzi w wyniku ćwiczeń lub doświadczeń.

Podstawowa różnica między uczeniem się a zachowaniem to fakt, iż uczenia nie da się zaobserwować. Jako, że na zachowanie mogą wpływać także inne czynniki jak np. zmęczenie, czy środki odurzające, o uczeniu mówimy dopiero wtedy, gdy zajdzie względnie trwała zmiana w zachowaniu danego człowieka. Uczenie się to proces aktywny, dlatego uczenie się podczas snu nie jest do końca możliwe.

UCZENIE SIĘ POPRZEZ WARUNKOWANIE KLASYCZNE

Warunkowanie – proces, podczas którego między sposobem zachowania, a nowym bodźcem wytworzone zostaje skojarzenie(asocjacja). Istnieją dwa rodzaje warunkowania: klasyczne i instrumentalne(sprawcze).

Odruch to automatyczna reakcja na dany, specyficzny bodziec. Bodziec, który odruchowo wyzwala określoną reakcję to bodziec bezwarunkowy(Sb), natomiast reakcja na bodziec bezwarunkowy to reakcja bezwarunkowa(Rb). Reakcja odruchowa, którą wywołuje bodziec warunkowy(Sw) to reakcja warunkowa. Warunkowanie ma miejsce tylko wtedy, gdy bodziec bezwarunkowy podczas fazy uczenia się poprzedza się bodźcem neutralnym(Sneu). Bodziec neutralny nigdy nie stanie się bodźcem warunkowym, jeśli wystąpi po bodźcu bezwarunkowym.

Najkorzystniejszym warunkiem do uzyskania procesu uwarunkowania występuje gdy czas pomiędzy Sneu a Sb wynosi ok. 2 sekundy(wg Mietzela, gdyż gdzie indziej podają np. 0,5 sekundy)

Odkrycie Gracii nazwane niechęcią do określonego smaku, opisuje sytuacja gdy np. jakiś czas po zjedzeniu potrawy o konkretnym smaku wystąpią jakieś nieprzyjemne zdarzenia np. pierwsze symptomy grypy. Mimo, iż to nie potrwa spowodowała niekorzystne następstwa, powiązania w czasie spowodują iż jej smak będzie kojarzył się z czymś nieprzyjemnym i jedzenie tej konkretnej potrawy nie będzie dla nas już tak miłe jak wcześniej.

Zwierzęta[w tym oczywiście ludzie] wykazują biologiczną gotowość do nauczenia się pewnych zależności S-R szybciej niż innych.

Wygaszanie – zanik wyuczonych czynności. Gdy po Sw wielokrotnie nie występuje Sb, to reakcja warunkowa staje się coraz słabsza, aż zanika zupełnie. Może jednak nastąpić spontaniczne odnowienie.

Generalizacja – organizm wykazuje reakcję warunkową nie tylko przy podaniu bodźca warunkowego, lecz także bodźców do niego podobnych.

Różnicowanie– ograniczenie generalizacji. Proces podczas którego człowiek uczy się reagować inaczej na dwa podobne do siebie bodźce. Podział bodźców na istotne i nieistotne.

Watson uważał, że reakcji emocjonalnych np. lęku, można nauczyć się poprzez warunkowanie klasyczne.

Odwarunkowanie – połączenie bodźca warunkowego powodującego np. lęk z takim zachowaniem, które można konkurować z reakcją lęku np. dawanie cukierków.

UCZENIE SIĘ POPRZEZ WARUNKOWANIE SPRAWCZE(INSTRUMENTALNE)

Zachowanie instrumentalne – zachowanie przez które ludzie i zwierzęta mogą wpływać na środowisko zewnętrzne.

Przeprowadzając doświadczenie na kotach uwięzionych w klatce, które mogły wyjść tylko po wykonaniu odpowiedniego manewru, Thorndike opisał zachowanie instrumentalne – zachowanie, które pozwala osiągnąć zamierzony cel oraz przedstawił metodę prób i błędów.

Prawo efektu – nieskuteczne impulsy są stopniowo eliminowane, zaś impuls prowadzący do skutecznego rezultatu, jest wzmacniany uczuciem zadowolenia, które potem następuje.

Częstość zachowania – określa ono częstość, z jaką dane zachowanie występuje w zdefiniowanej jednostce czasu. Ze zmian częstości zachowanie można odczytać czy osoba przeprowadzająca doświadczenia zbliża się do celu, czy uzyskania jak najszerszej kontroli nad zachowaniem sprawczym.   

Wzmocnienie pozytywne – jeśli po określonym zachowaniu następuje bodziec pozytywny i jeśli po jego wystąpieniu wzrasta częstość występowania tego zachowania to ów bodziec pełni rolę wzmocnienia pozytywnego.

Zasada Premacka - czynność bardziej preferowana może służyć do wzmacniania czynności mniej preferowanej, np. uzyskiwanie pokarmu po naciśnięciu dźwigni, powoduje wzmocnienie dotyczące naciskania dźwigni.

Bodziec awersyjny – bodziec na który zawsze reaguje się ucieczką lub unikaniem, np. mandat, grzywna itp.

Wzmocnienie negatywne – awersyjny bodziec na skutek określonego zachowania nie wstępuje – uniknięcie sytuacji nieprzyjemnej.

  NIE WOLNO MYLIĆ WZMOCNIENIA NEGATYWNEGO Z KARANIEM – negatywne wzmocnienie nie spowoduje ustąpienia określonego zachowania.

Wyuczenie zachowania – wzmocnienie każdego przybliżenia się do pożądanej formy zachowania – metoda stopniowych przybliżeń.

Gdy bodziec awersyjny następuje po określonym zachowaniu i gdy w konsekwencji zmniejsza się częstość jego wstępowania lub gdy zachowanie to – przynajmniej czasowo – już nie występuje to znaczy, że jest mowa o karaniu. W wypadku karania dane zachowanie nie znika na zawsze, lecz tylko zostaje stłumione.

Wzmocnienie sporadyczne – proces utrudniający wygaszenie. Zachowania które wcześniej były wzmacniane sporadycznie, bardzo trudno jest wyeliminować przez wymazanie lub wygaszenie.

Cechą charakterystyczną warunkowania sprawczego jest występowanie wzmocnienia lub karania zawsze w następstwie określonego zachowania. Sprawowanie kontroli nad zachowaniami sprawczymi udaje się tylko wtedy, gdy wykorzystane zostaną bodźce wskazujące na to, kiedy dany sposób zachowania jest odpowiedni, a kiedy nie.

Bodźce różnicowe – pozytywne i negatywne. Regulują codzienne życie. Wskazują na ewentualne negatywne lub pozytywne konsekwencje.

Blokowanie – gdy nowy bodziec nie zwiększa prawdopodobności wystąpienia nieprzyjemnego zjawiska, zwierzę nie musi już mu poświęcać uwagi, bodziec ten będzie blokowany i nie stanie się bodźcem warunkowym.

Podejście poznawcze – zajmuje się procesami, które przebiegają między bodźcem a reakcją.

Utajone uczenie się – uczenie się, które z początku nie ujawnia się w zachowaniu.

Wg Tolmana – zachowanie zawsze służy celowi tzn. jest skierowane na osiągnięcie określonego celu. Wzmocnienie, dla Tolmana, nie jest potrzebne do uczenia się, dostarcza jednak okazji do wykorzystania nabytej wiedzy.   

Science Daily

Chcę przedstawić artykuł dotyczący alkoholizmu i jego leczenia. Artykuł opowiada, że lek o nazwie Topiramat jest skuteczny w walce z alkoholizmem. Lek działa poprzez zahamowanie pozytywnych odczuć po wypiciu alkoholu (blokuje zwiększenie poziomu dopaminy).
Myślę, że warto zapoznać się z tym artykułem, gdyż problem alkoholizmu jest bardzo częsty i występuje w różnych grupach wiekowych.

Lek na alkoholizm. 

Socjobiologia

Socjobiologia jako prąd myślowy jest związana z Darwinizmem. Według tego założenia:
  Geny podlegają mutacji
  Organizmy podlegają doborowi naturalnemu
  Gatunki podlegają ewolucji kryteria/cechy typowe dla danego gatunku
  Powszechność występowania danej cechy – na przykład procent populacji w której ona występuje
  Niemodyfikowalność danej cechy w skali gatunku – automatyzmy jej występowania spontaniczne pojawienie się, nieuleczalność itp.
  Użyteczność adaptacyjna danej cechy – radzenie sobie z problemami przeżywalność sukces rozrodczy jako konsekwencja itp.

 Założeniem socjobiologii jest przekonanie o ponadgatunkowej powszechności opisywanych zależności. Socjobiologia nawiązując do Darwinowskich analiz egoizmu altruizmu agresji oraz innych zachowań społecznych. powoduje bowiem trzy podstawowe założenia:
  Znaczna (o ile nie wszystkie) liczba zachowań determinowana jest genetycznie
  Genetycznie ukształtowane zachowania są przechowywane w populacji o tyle o ile zapewniają sukces
 reprodukcyjny
  Ewolucyjny sens zachowania poznać można przez obserwacje zdolności do przetrwania i reprodukcji u jednostek przejawiających to zachowanie.
 Człowiek jest typowym ssakiem
  Mężczyźni dominują nad kobietami
  Potomstwo wymaga długotrwałej opieki
  Rodzice pozostają w długotrwałych ścisłych związkach
  Dominującym rysem zachowania jest egoizm – działania w interesie własnym i najbliższych ale tez ksenofobia i terytorializm
  Powszechne jest zamiłowanie do zabaw i gier zręcznościowych

Altruizm
  Altruizm krewniaczy – pomoc prezenty itp. Częściej pojawiają się w kręgu rodzinnym itp.
  Altruizm odwzajemniony – robie cos dla kogoś by mieć później z tego korzyść
 Zachowania agresywne wg socjobiologii
  Mężczyźni z natury są bardziej agresywni niż kobiety dotyczy to szczególnie przemocy seksualnej
  Młodsi osobnicy są bardziej agresywni niż starsi
  Agresja wobec obcych jest silniejsza niż agresja swoich i bliskich

Wg socjobiologii agresja jest traktowana jako praktyczny sposób zapewnienie sobie sukcesu ewolucyjnego z tej perspektywy rozpatruje się także wojny

 Wg socjobiologii wojna redukuje nadwyżki populacyjne i spełnia dwie funkcje
  wewnętrzną – podtrzymuje solidarność wewnątrzgrupową
  zewnętrzną – jest mechanizmem stabilizacji równowagi sił
 krytyka wobec socjobiologii
 metodologiczny – brak dostatecznych dowodów dla wielu twierdzeń
  etyczno ideologiczny – usprawiedliwia dwoistą moralność seksualną inną dla mężczyzn a inną dla kobiet i
 usprawiedliwia wojny itp.

Zródła: J. Strelau "Psychologia: Podręcznik akademicki (t. 1, 2 i 3, red.) Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2000"

W 1924 roku Carney Landis, absolwent psychologii na Uniwersytecie w Minnesocie opracował eksperyment badający, czy różne emocje tworzą wyraz twarzy charakterystyczny dla konkretnego uczucia.

Celem tego eksperymentu było sprawdzenie, czy wszyscy ludzie mają wspólne wyrażenia, kiedy czuje niesmak, szok, radość, i tak dalej. 

Większość uczestników eksperymentu była studentami. Wywieziono ich do laboratorium, gdzie byli wystawiani na różne bodźce mające na celu wytworzenie konkretnie pożądanej emocji i w konsekwencji – reakcji mięśni twarzy. Tymi bodźcami były na przykład: zapach amoniaku, filmy pornograficzne i dotykanie żab,  ich twarze pokryto czarnymi liniami - w celu zbadania ruchów mięśni twarzy. Zostały one następnie wystawione na różne bodźce mające na celu stworzenie silnej reakcji. Każda osoba była fotografowana jak reaguje. . Jednak kontrowersje wokół badań budziła ostatnia część testu.

Uczestnikom pokazywano żywe szczury i kazano je ściąć. Podczas, gdy wszystkim uczestnikom przekazano tę myśl, to aż jedna trzecia wykonała polecenie. Sytuację pogarsza fakt, że większość uczniów nie miał pojęcia, jak wykonać tę czynność w sposób humanitarny, a zwierzęta zostały zmuszone do wielkiego cierpienia. Dla tych, którzy odmówili wykonywania zadania, Landis podnosił nóż i obcinał przy nich głowę zwierząt.

Kontrowersje pracy wzbudził fakt, że badania nie wykazały, że ludzie mają wspólny zestaw unikatowych wyrazów twarzy. Landis nie wykrył wzorca reakcji mięśni twarzy odpowiadającego poszczególnym emocjom, ale jego badanie i tak z pewnością zapisze się na stałe w historii psychologii.

Wyraz twarzy podczas dekapitacji szczura

Żródła:

Notatki osobiste

Wcześniaki- aspekt pomocy rodzinie

Wcześniactwo nie jest już traktowane jedynie w kategoriach ryzyka biologicznego.

Celem interwencji psychologicznej w szpitalu jest niwelowanie u ograniczanie psychologicznych skutków traumatycznego wydarzenia jakim były przedwczesne narodziny oraz umożliwienie wcześniakom normalnego rozwoju.

WCZEŚNIACTWO A ROZWÓJ DZIECKA  \

Rozpatrywanie jedynie w kategorii traumy biologicznej.(William Little, Pasamanick i Knobloch).XIX – XX w.

Komplikacje okołoporodowe mogą doprowadzić do uszkodzenia mózgu, zaburzeń zachowania i przystosowania, upośledzenia umysłowego, mózgowego porażenia dziecięcego a nawet do śmierci.

Powstawanie programów interwencji, które polegają na ćwiczeniu „zagrożonych” funkcji bez uwzględnienia całości funkcjonowania dziecka(kontekstów: społecznego, kulturowego i rodzinnego).

Skutki wcześniactwa dla rozwoju można przewidzieć gdy uwzględni się wkład środowiska społecznego, w którym dziecko jest wychowywane.

Rozwój jest procesem otwartym tzn., że zmiana jest możliwa w każdym momencie. Dziecko aktywnie wpływa na swoje otoczenie, a otoczenie wpływa na nie więc rozwój jest wynikiem nieustannych, dynamicznych interakcji dziecka i doświadczeń dostarczanych mu przez rodzinę i kontekst społeczny oraz doświadczeń na które ma ono wpływ.

Synaktywna teoria rozwoju – (H. Als) punkt wyjścia dla opracowania jednego z pierwszych programów wczesnej interwencji dla wcześniaków w warunkach szpitalnych tzw. „Programu zindywidualizowanej, rozwojowej oceny i opieki nad noworodkiem”.

Rozwój zawsze odbywa się w kontekście relacji i poprzez relacje międzyludzkie. Dziecko od początku aktywnie organizuje swój rozwój.

„dziecko wyobrażone” - fantazje matki na temat dziecka pomiędzy 4 a 7 miesiącem ciąży. Zanikają by matka mogła je przyjąć w otwarty sposób bez oczekiwań.

(Szczególnie niebezpieczne jak się rodzi wcześniak bo jest duża różnica między wyobrażeniami a narodzonym dzieckiem. Sytuację pogarsza często zły stan dziecka.)

PRZYWIĄZANIE

Z jednej strony rodzice wcześniaka mogą stać się niedostępni w interakcjach z dzieckiem(problem dziecka wyobrażonego, powstawanie mechanizmów obronnych), może nie zaistnieć możliwość dostrojenia się matki z dzieckiem – model zdezorganizowany.

Przy odpowiednim wsparciu możliwe jest wykształcenie bezpiecznego wzorca przywiązania.

Interwencja psychologiczna w warunkach oddziału dla wcześniaków

To zaplanowane, odbywające się w ramach kontaktu klinicznego, ukierunkowane na rodziców, dziecko bądź personel  działanie psychologa.

Cele interwencji:

–    zapobieganie zaburzeniom rozwoju psychiki dziecka,

–    niwelowanie lub ograniczanie psychologicznych skutków przedwczesnych narodzin dziecka,

–  wspieranie wysiłków własnych dziecka i rodziny, by skompensować wcześniejsze skutki traumy biologicznej,

–   umożliwienie dziecku realizacji jego potencjału rozwojowego.

Dodatkowo interwencja taka powinna być zorientowana na rodzinę, co oznacza przyjęcie następujących założeń:

–  ekspertem w sprawach dziecka jest rodzina i to ona podejmuje decyzję (szczególnie ważne w warunkach oddziału szpitalnego),

–        rodzina jest stałym elementem życia dziecka, a profesjonaliści uczestniczą w nim tylko tymczasowo,

–    b. ważne jest rozpoznanie celów i priorytetów rodziny w zakresie udzielanej interwencji

–   rodzina ma prawo do wyboru intensywności własnego zaangażowania w procesie interwencji

–  podstawą skuteczności jest oparta na zaufaniu i współpracy relacja między rodzicami a profesjonalistami,

–     podczas interwencji trzeba uwzględnić i szanować różnice w zakresie systemu wartości rodziców, religii, przekonań czy procesów radzenia sobie.

Założenia dotyczące rozwoju dziecka:

Głównym celem interwencji na oddziale dla wcześniaków jest stwarzanie im optymalnych warunków do rozwoju psychiki poprzez wspieranie relacji rodzice-dziecko i zapobieganiu zaburzeniom w tym zakresie!

Zakres działań psychologa:

–  pomoc w przepracowaniu traumatycznych przeżyć  rodziców; odbarczenie z poczucia winy, towarzyszenie rodzicom w przyzwyczajaniu się do trudnej sytuacji (fundamentalne znaczenie, gdyż urodzenie wcześniaka wiąże się z ogromną  traumą, dodatkowo  niepewność jutra, możliwość wystąpienia zaburzeń rozwojowych u dziecka i innych powikłań - to wręcz odczuwanie żałoby)

–  wspieranie wczesnych interakcji rodzice – dziecko, pomoc w odczytywaniu sygnałów dziecka, stopniowe powierzanie rodzicom coraz większego obszaru kompetencji, pomoc matce w wypadku gdy po urodzeniu wcześniaka skonfrontowała się ona ze swoimi wcześniejszymi traumatycznymi doświadczeniami (Kmita 2003).

Interakcje rodzic-dziecko.

Badania K. Minde i jej współpracowników na temat matek chorych wcześniaków:

·         matki te w odróżnieniu od matek dzieci zdrowych, wyraźnie różnią się pod względem zachowania w interakcjach z dzieckiem:  mniej je dotykają i mniej się do niego uśmiechają.

·         Matki dzieci, których ciężki stan trwał nie dłużej niż 17 dni szybko wracaly do „typowego” wzorca interakcji, natomiast matki dzieci, których życie było zagrożone przed dlużej niż 35 dni jeszcze przez wiele miesięcy zachowywały się tak jakby dziecko było bardzo chore.

Interakcja pomiędzy dzieckiem i rodzicem jest bardzo ważna, a wcześniak jest bardzo szczególnym partnerem interakcji.  Zdarza się, że wcześniaki mają zmienioną wrażliwość na bodźce, co w sposób zasadniczy rzutuje na ich funkcjonowanie w interakcjach społecznych.

CEL INTERWENCJI PSYCHOLOGICZNEJ w szpitalu: funkcjonowanie refleksyjne rodzicow. Można go osiągnąć pomagając rodzicom w przepracowaniu traumatycznych doswiadczen związanych z wcześniactwem, jak również umiejętnie wspierając ich interakcje z dzieckiem.

Relacje dziecko-personel i rodzina-personel

Rola psychologa: dbałość o to, by relacje pomiedzy personelem a dzieckiem i rodzicamistanowily kontekst sprzyjający prawidłowemu rozwojowi psychiki.

Podstawowe problemy:

·         Większość interakcji rodziców na oddziale to interakcje z personelem medycznym, a nie psychologiem

·         Personelu najczęściej nikt nie uczył w zakresie komunikowania się z osobami znajdującymi się w trudnych sytuacjach

·         Reakcje rodziców, zrozumiale dla psychologa, dla lekarza czy pielęgniarki mogą być odbierane jako brak szacunku czy agresja (np. pytania jak działa respirator, czy zadawanie tych samych pytań).

Źródła: G. Kmita- fragment ".Kmita G., Kaczmarek T. (red). (2004). Wczesna interwencja. Miejsce psychologa w opiece nad małym dzieckiem i jego rodziną"

Wiseman i Quirkology

Zastanówmy się nad iluzjami. Czy widzimy wszystko, czy tylko to, co chcemy? Co widzi nasz mózg? I w końcu co my dostrzegamy?

Wszystkim psychologom i nie tylko, chcę polecić stronę: http://richardwiseman.wordpress.com/.

Jest to strona brytyjskiego psychologa z University of Hertfordshire, który zjednał sobie całą rzeszę internautów, czytelników, fanów jego dokonań. 
Zajmuje się tematami takimi jak: szczęście, iluzja, oszustwo i kłamstwo, zjawiskami paranormalnymi i czymś, co nazywa poznaniem świata przez dowcip (Laughlab).

W swoich filmach pokazuje odbiorcom, to czego nie zauważa ich mózg, ukazuje iluzje, znaczenie perspektywy i wiele innych ciekawostek. 
Serdecznie zachęcam do zapoznania się z jego dokonaniami. 
Quirkology

Psychologia humanistyczna

Psychologia Humanistyczna - zwana również psychologią ja (protest przeciw behawioryzmowi i psychoanalizie).

Osoba składa się z dwóch podsystemów czyli „ja” i z „organizmu” i aby człowiek który chce być autentyczny niezależny i zadowolony musi stanowić harmonijną całość z tymi dwoma podsystemami. 

Wg psychologów humanistycznych podstawową wartością natury ludzkiej jest rozwój uwarunkowany przez czynniki wewnętrzne siły decydujące o jego przebiegu tkwią w człowieku motywacja jest funkcją całego organizmu a nie jego elementów takich jak popędy czy potrzeby główna tendencja w działaniu człowieka to dążenie do samorealizacji.

Psychologowie humanistyczni przyjmują ze człowiek jest z natury dobry ze jego działania są konstruktywne i pozytywne ludzkie zachowanie uwarunkowane jest przez teraźniejszość   

Metoda: subiektywizm

   

Założenia dotyczące natury ludzkiej wg Bugentala

§ Człowiek nie jest sumą elementów składowych, ale bytem unikatowym. Mamy do czynienia z osobą, a nie z organizmem.

§  Istotą człowieka jest ludzki kontekst – bycia z związku z innymi. Waga relacji interpersonalnych.

§  Człowiek jest samoświadomy. Samoświadomość to podstawowy fakt naszego doświadczenia – ma ciągły, wielopoziomowy charakter, aż do nieświadomości włącznie.

§  Człowiek ma możliwość wyboru (danego w doświadczeniu)

§  Jest bytem intencjonalnym: ma cele, wartości, tworzy i odbiera znaczenie.

Wg Maslowa istnieją dwa typy miłości

· miłość typu D (rozumiana jako potrzeba podobnie jak potrzeba jedzenia miłość ta jest z reguły egoistyczna i mało autentyczna rządzą nią prawa konsumpcji człowiek dążący do samorealizacji odrzuca tego typu miłość)

· miłość typu B (jest autentycznym stosunkiem dwóch autonomicznych osób które chcą nie tylko brać ale również dawać miłość typu B stanowi akt rozwoju jednostki)

Cel psychologii humanistycznej – badanie aktualnego doświadczenia i bezpośrednich przeżyć a więc tego co znajduje się w polu fenomenologicznym

Techniki/metody humanistyczne:

-samoopis

-samoocena

-Q-sort (technika ta pozwala określić autoportret osoby i porównać go z portretami innych ludzi)

-specyficzne badania eksperymentalne

Cele psychologii humanistycznej

· dążenie do integracji osobowości (wychowanie ludzi których myśli i działania były by zgodne)

· rozwój autonomii jednostki (uniezależnienie jej od przypadkowych bodźców i nacisków zewnętrznych a także od przeszłości )

· kształtowanie postaw allocentrycznych (koncentrowanie uwagi na innych a nie na samym sobie)

· rozszerzenie świadomości (wychowanie ludzi zdolnych do refleksji nad życiem

· formułowanie tożsamości (która pozwala odpowiedzieć na pytanie „kim jestem” która jest względnie stabilnym układem w zmieniającym się świecie)

stanowiska wobec różnorodnych koncepcji człowieka

· eklektyczne (zwolennicy uważają ze każdy kierunek badań wniósł coś nowego i oryginalnego do wiedzy człowieku i jedynie próby integracji tych osiągnięć pozwolą w przyszłości stworzyć ogólnie akceptowaną teorię psychologiczną)

· klasyczne (różne koncepcje człowieka są wobec siebie konkurencyjne i tylko jedna z nich pozwala lepiej niż inne opisać i wyjaśnić ludzkie czynności badacz więc musi dokonać wyboru)


Źródła: J. Kozielecki "Koncepcje psychologiczne człowieka" Żak

Etyka w zawodzie psychologa

Etyczność badania psychologicznego związana jest z następującymi następstwami

· przygotowanie badania – osadzenie problemu badawczego

· statystyczny model badania

· przygotowanie raportu – aspekt etyczny związany jest ze sposobem zaprezentowania uzyskanych wyników

funkcje kodeksu

· co możemy a czego nie

· samouspokojenie (nie może nam się wydawać)

· ostrzegawcza· moralna dezorientacja

pierwszy kodeks ATP

zasady postępowania wg kodeksu

· A – dokonanie całościowej oceny

· B – sprawdzenie zagrożenia wobec osób biorących w nim udział

· C – badacz ponosi pełną odpowiedzialność za etyczność całego badania

· D – udział uczestników musi opierać się na jasno określonym porozumieniu

· E – rozważenie alternatywnych sposobów postępowania

· F – respektowanie prawa do odmowy w trakcie przez uczestnika

· G – musi ochronić badanego przed psychicznym i fizycznym dyskomfortem

· H – po badaniu musi wszystko wyjaśnić badanym

·I – zminimalizowanie efektów ubocznych na badanych

· J – ochrona danych osobowych badanych

Trzy sytuacje które nie wymagają uzyskania zgody osoby badanej

· Gdy badanie stanowi element postępowania prawnego (przeprowadzenie badania przez biegłego sądowego działającego na zlecenie sądu)

· Gdy jest przewidziane jako stały element organizacji edukacji (np. testy gimnazjalne)

· Gdy zgoda na poddanie się testowi jest wymagana w pracy (testy kwalifikacyjne )

Dzieciom przysługują te same prawa co osobą dorosłym a co za tym idzie same muszą wyrazić zgodę na udział w badaniu.

Czy psychologowi można okłamywać osoby badane – z jednej strony tak bowiem można okłamywać uczestników badania co do prawdziwego charakteru eksperymentu uzyskując zaangażowanie i spontaniczność reagowania na elementy procedury eksperymentalnej

(wtedy gdy jak osoba wiedząc co i jak w eksperymencie naginała by wyniki albo nie była by wstanie na nie odpowiedzieć tak jak oczekuje eksperymentator wiedząc co i jak)

Czy psycholog może zadawać cierpienie – można wywołać u uczestników badania poczucie wstydu czy niezadowolenia z własnych osiągnięć a można ich także narazić na cierpienia fizyczne.

Źródła: "Psychologia: Podręcznik akademicki (t. 1, 2 i 3, red.) Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2000"

Ciekawostki

Dla ciekawskich wstawiam link do fajnego gadżetu: dvolver moviemaker. Program ten pomaga nam utworzyć proste i zabawne animacje, krótki filmik z osobistą dedykacją, który możemy wysłać dowolnej osobie. Może to być fajna sprawa na niespodziankę, szczególnie w pracy z dziećmi.

Teraz dla odmiany bardziej biologiczna strona nauki. Kilka znanych mi osób nie związanych w żaden sposób z biologią i psychologią pytało się mnie skąd biorą się w pewne procesy takie jak: zakwasy, siwienie włosów i temu podobne ciekawostki. Pomyślałam- czemu by o tym nie napisać? ;)

Pierwsza ciekawostka: Czy uzasadniony jest pogląd że psychika człowieka ma wpływ na odporność organizmu?

Tak, pogląd jest uzasadniony. W czasie stresu obok adrenaliny wydzielany jest inny hormon zwany kortyzolem. Hamuje on produkcję limfocytów, a nawet prowadzi do śmierci limfocytów dojrzałych. Sygnał do wzmożenia produkcji kortyzolu płynie z układu nerwowego. Podatność na stres jest cechą indywidualną każdego człowieka i zależy od jego cech psychicznych. Wynika z tego, że stres powoduje produkcję kortyzolu, a co za tym idzie hamuje produkcję limfocytów, co w dużych ilościach może upośledzić odporność organizmu

Ciekawostka druga: Czy odruchy pisania i czytania mogą zaniknąć u człowieka dorosłego, mimo że opanował te umiejętności w szkole?

Tak mogą. Pisanie i czytanie to odruchy warunkowe nabyte, wyuczone. Czynności te muszą być utrwalane na drodze powtórzeń. Jeśli nie są ćwiczone, to zanikają. Nauka jest odruchem warunkowym. Jej zaniechanie prowadzi do zaniknięcia odruchu. 

Ciekawostka trzecia: Czy stosowanie kremów z filtrem UV obniża ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej skóry?

Oczywiście. Stosowanie kremów z filtrem UV powoduje, że więcej szkodliwych promieni odbija się od powierzchni skóry. 

Ciekawostka czwarta: Skąd się biorą piegi?Piegi są ściśle związane z ilością i skupiskami melaniny- czyli pigmentu znajdującego się w skórze (chroni ona  przed przegrzaniem tkanki głębokie). U ludzi o jasnej karnacji światło słoneczne prowadzi do tworzenia się jej skupisk i tworzą się piegi. 

Ciekawostka piąta: Dlaczego podczas silnego stresu reagujemy tak zwanym "jeżeniem włosów"?.

Podczas stresu pobudzany jest układ współczulny, który ma wpływ na skórę, powoduje skurcz i jeżenie się włosów dzięki mięśniom przywłosowym. 

Ciekawostka szósta: Co jest przyczyną powstania siwizny?

Odpowiedź jest bardzo prosta. Między komórkami włosa pojawiają się pęcherzyki powietrza i włos staje się siwy.

Marshmallow test

Na początek ciekawostka: http://www.worldometers.info/pl/
Bardzo fajna strona, pokazująca różne światowe statystyki. Fajny bajer dla wszystkich, ale jednocześnie może być bardzo przydatne.

Jednak nie to jest moim głównym tematem, lecz coś znacznie ciekawszego. Chodzi o słynny test z dziećmi i słodkimi piankami marshmallows.

W latach 60-tych, na uniwersytecie Stanford, Walter Mischel przeprowadził słynny eksperyment, który tak naprawdę rozpoczął badania nad samokontrolą. W eksperymencie Mischela wzięło udział 653 dzieci. Użyto w nim  popularnych za  w USA słodyczy przypominających słodkie gąbki albo pianki. 

Badanymi w eksperymencie były dzieci w wieku około 4 lat. Zostały wprowadzone do pokoju, gdzie na stole czekała na nich słodka pianka. Prowadzący mówił, że musi na chwilę wyjść i przedstawiał dzieciom swoją propozycję: mogły zjeść piankę od razu lub poczekać, aż wróci. Obiecywał, że w ramach nagrody za czekanie dziecko dostanie dodatkową piankę. 
Zobaczmy jak wyglądało współczesne odtworzenie tego eksperymentu:

Czyż nie urocze maluchy? 
Jak widać w tym zabawnym filmiku, dzieci bardzo różnie reagowały na polecenia prowadzącego. Po chwili oczekiwania, znudzone dzieci, oglądały piankę, wąchały ją, dotykały, niektóre dzieci podgryzały słodycz nie mogąc się doczekać na powrót badacza.
Zwróćmy uwagę na chłopca w szarej koszulce, kilkakrotnie podnosił piankę do ust i zaraz odkładał ją z powrotem na talerzyk. Odciągał swoją uwagę (stukaniem palcami w blat), aby dotrwać do wyczekiwanej nagrody. Jest to widoczny mechanizm samokontroli. 

Najważniejsze w tym eksperymencie jest to, co odkrył Mischel- chodziło o związek między umiejętnością opanowania pokusy przez dziecko, a sukcesem jakie odnosiło w szkole.
Kilkanaście lat po ukończeniu eksperymentu badacz rozesłał do rodziców, nauczycieli i opiekunów każdego uczestniczących w badaniu dzieci kwestionariusze, w których mieli oni odpowiedzieć na pytanie jak dzieci z jego badania radzą sobie w życiu.

Z całej grupy badanych tylko 30% maluchów potrafiło poczekać 15 minut aby otrzymać drugą piankę. Dane z kwestionariuszy pokazały, że to właśnie one miały wyższe wyniki w teście S.A.T, mniejsze problemy z zachowaniem, a także lepiej radziły sobie ze stresem. Dodatkowo nie miały problemów z koncentracją i uwagą oraz utrzymaniem przyjaźni.
U tych 30% widzimy mechanizm opóźnionej gratyfikacji, czyli zdolność do odłożenia przyjemności w czasie w nadziei na przyszłe zyski. Być może warto wyrobić w dzieciach nawyk samokontroli i cierpliwości, dla ich lepszej przyszłości. A może właśnie zabiegani i niecierpliwi dorośli powinni przechodzić codziennie swój "marshmallowy test"? W końcu ćwiczenie czyni mistrza, a cierpliwość jest cnotą. 

Źródła:  http://en.wikipedia.org/wiki/Stanford_marshmallow_experiment

Agresja według Bandury

Dzisiaj chciałabym poruszyć temat związany z literaturą, którą musiałam przeczytać, a która wciągnęła mnie całkowicie. Mówię tu o książce "40 prac badawczych, które zmieniły oblicze psychologii" H. Rogera.

Jest to książka dość nietypowa, gdyż nie wykłada czytelnikowi suchych faktów, nie jest więc zwyczajnym podręcznikiem psychologii. Znajdziemy w niej za to, co już widać po tytule, 40 eksperymentów, które zostały przeprowadzone w związku z psychologią. Czytanie tej książki to swoista podróż po najważniejszych wydarzeniach w historii psychologii. Autor, chcąc przybliżyć czytelnikowi te fakty, wybrał najistotniejsze i najsłynniejsze badania w historii psychologii, te, które wywarły największy wpływ na rozwój tej nauki.
Znajdziemy tu między innymi: wszystkim znany eksperyment Pawłowa, badania Watsona na temat warunkowania (któż nie pamięta strachu u małego Alberta- Tu: link do obejrzenia krótkiego fragmentu) i wiele innych godnych uwagi badań. 


Ja jednak skupiłam się na eksperymencie "The bobo doll study" Alberta Bandury i jego współpracowniczek Dorothee i Sheile Ross.
Na zdjęciu obok widzimy właśnie Pana Bandurę (urodzonego 4 grudnia 1925 w Mundare). Bandura to kanadyjski psycholog. Twórca teorii społecznego uczenia się. Według niego nauka odbywa się poprzez oddziaływania międzyludzkie.   


Albert Bandura uważał, że poza wzmocnieniami (pozytywnymi i negatywnymi) oraz karami istnieją jeszcze 2 metody kształtowania zachowań: obserwacja i imitacja (modelowanie). W swoim badaniu w 1961 r. zawarł kilka hipotez.
Psycholog sądził, że dzieci naśladują agresywne zachowania dorosłych modeli. Uważał, że dzieci po kontakcie z 
nieagresywnym modelem będą mniej agresywne. Bandura uznał, że dzieci w większym stopniu są skłonne do naśladowania tej samej płci oraz, że chłopcy są bardziej skłonni do agresji.

Do swoich badań zaprosił 72 dzieci. W tej grupie było dokładnie 36 dziewczynek i tyle samo chłopców. Średnia wieku tych dzieci wynosiła 4lata i 4 miesiące.
Bandura podzielił swoją grupę badawczą najpierw ze względu na płeć, a następnie na przydział do agresywnego lub nieagresywnego modela w taki sposób, że uzyskał 8 grup badawczych. 


Dzieci wprowadzano pojedynczo do pokoju zabaw, do którego eksperymentator zapraszał również dorosłego modela. W przeciwległych rogach pokoju znajdowały się 2 stanowiska z zabawkami. 
Dziecko sadzano przy skupisku zabawek kojących, którymi były pieczątki lub naklejki. 
Dorosły natomiast wedle zaproszenia eksperymentatora miał zająć stanowisko z zabawkami agresywnymi takimi jak zestaw do budowania, drewniany młotek oraz lalka Bobo.


Na początku dzieci bawiły się w rogu pokoju, w przeciwległym rogu bawił się model agresywny.
Dorosły model zachowywał się po chwili agresywnie, podczas gdy dziecko obserwowało ten proces.
Po 10 minutach prowadzono dzieci do innego pomieszczenia, gdzie odbierano im najlepsze zabawki, co miało na celu wzbudzenie frustracji u dzieci. Następnie prowadzono dzieci do pomieszczenia, gdzie były nieagresywne zabawki i te, którymi bawił się model.

Wyniki eksperymentu były takie jak przewidział psycholog. Potwierdziły się wszystkie stawiane przez niego hipotezy. U dzieci, które miały kontakt z agresywnym modelem zaobserwowano dokładne naśladownictwo zaobserwowanych zachowań.

Myślę, że dla każdego z nas wnioski z eksperymentu są niezwykle ważne, gdyż każdy z nas ma styczność z dziećmi a to właśnie najmłodsi biorą z nas przykład. Dzieci obserwując agresywne formy zachowania dorosłych otrzymują komunikat, że są one dozwolone. Gdy dziecko widzi agresję u mamy, taty, siostry albo kogokolwiek w bliskim otoczeniu, zrobi dokładnie to samo. Starsze osoby są dla dziecka autorytetem, więc skoro dorosły może, to "ja też tak zrobię". 

Obserwacja przemocy zwiększa u dziecka prawdopodobieństwo agresywnej reakcji na przyszłe frustracje. Pomyślmy o tym następnym razem, gdy zdenerwujemy się przy dziecku i postarajmy się opanować złe emocje, aby Ci najmłodsi nie musieli oglądać agresji wokół siebie. 
Na koniec zostawiam do obejrzenia filmik, który chyba najlepiej pokazuje, jak dzieci wzorują się na dorosłych. Każdego dnia starajmy się, aby mieli dobry wzór do naśladowania. 

Moja prezentacja na temat eksperymentu Bandury z podanymi źródłami.

Płeć mózgu

RÓŻNICE W FUNKCJONOWANIU UKŁADU NERWOWEGO U KOBIET I MĘŻCZYZN I ICH PODŁOŻE BIOLOGICZNE

KOBIETY - co im przypisujemy:

•  większa zdolność magazynowania informacji nieistotnych i przypadkowych 
•  mniej wyraźnie określony podział funkcji między prawą [P] i lewą [L] półkulą [P] - obie biorą udział w czynnościach werbalnych i wizualnych 
• skupienie ośrodków językowych (gramatyka, ortografia, fonetyka) z przodu LP - większe zdolności językowe, szybciej i łatwiej uczą się czytać (także z powodu większych zdolności słuchowych) 
• lepiej rozwiązują testy słowne, preferują komunikację werbalną
•  gorsza orientacja przestrzenna z powodu większego rozproszenia ośrodków 
• lepsza intuicja - wskutek lepszej komunikacji między ośrodkami werbalnymi i wzrokowymi - proporcjonalnie większe ciało modzelowate 
• łatwość w wyrażaniu uczuć - lepsze połączenie między ośrodkami emocji (PP i LP) i ośrodkami mowy; stąd większa trudność w oddzieleniu emocji od rozumowania 
• w dzieciństwie preferują zabawy oparte na relacjach międzyludzkich
•  w szkole uczą się w oparciu o technikę: "ja mówię - ty słuchasz" 
• u nastolatek zmniejsza się znaczenie osiągnięć szkolnych i motywacja do nich 
• preferują zawody, wiążące się z interakcjami między-ludzkimi 
• silniejsze wahania i zmiany nastroju w cyklu miesiączkowym pod wpływem hormonów estrogenu- zwiększają aktywność neuronów co prowadzi do większego ożywienia i wydolności umysłowej oraz wrażliwości zmysłowej w fazie pęcherzykowej. Progesteron - zmniejsza przepływ krwi w mózgu i metabolizm neuronów co powoduje większą ospałość i męczliwość, także spadek libido i pewną stabilizację emocjonalną w fazie poowulacyjnej. Zespół napięcia przedmiesiączkowego objawiający się zwykle "huśtawką nastrojów" wywołany jest spadkiem stężenia estrogenu i progesteronu 

MĘŻCZYŹNI- co im przypisujemy:

•  pamiętają informacje gdy są powiązane ze sobą 
• mózg bardziej wyspecjalizowany: Prawa półkula (PP) - umiejętności przestrzenne Lewa półkula (LP) - umiejętności językowe 
• rozproszenie ośrodków odpowiedzialnych za gramatykę, ortografię i fonetykę z przodu i z tyłu LP - gorsze zdolności językowe, większe trudności z gramatyką i ortografią, częstsze dysleksje
•  lepiej radzą sobie w testach wymagających umiejętności wzrokowo-przestrzennych 
• lepsza orientacja przestrzenna dzięki bardziej wyodrębnionemu obszarowi w mózgu 
• słabsza intuicja wskutek gorszego łączenia informacji wzrokowych i werbalnych (?) 
• trudność w wyrażaniu uczuć z powodu ograniczonego przepływu informacji między ośrodkami emocji w PP a ośrodkami werbalnymi w LP; większa zdolność do "chłodnej", rzeczowej analizy sytuacji 
• preferują zabawy związane ze światem przedmiotów i jego przekształcaniem 
• preferują samodzielne dociekania i rozwiązywanie zadań 
• z wiekiem rośnie znaczenie osiągnięć szkolnych i motywacja do nich 
• preferują zawody, w których dominują czynności mechaniczne lub działalność teoretyczna 
• brak cyklicznych zmian emocjonalnych, ogólnie słabsza emocjonalność w porównaniu z kobietami a jej rysem charakterystycznym jest agresywność uwarunkowana działaniem testosteronu (T) na męski mózg, zwłaszcza w okresie dojrzewania. Z tego wynika silna tendencja do rywalizacji, dominacji i rozwiązań siłowych, a także za-chowań przestępczych. T potęguje umiejętności wzrokowo- przestrzenne, pobudza mózg, ułatwia koncentrację i zwiększa jego odporność na zmęczenie i znużenie. 

opracowane. na podstawie książki A. Moir, D. Jessel - Płeć mózgu, PIW 1993

A teraz mózg kobiety i mężczyzny na wesoło:

Badania psychologiczne i ich ewolucja

Ewolucja badań psychologicznych 

Wpływ nauk przyrodnicznych na programy badawcze psychologów:

• Początek XIX wieku - psychologia filozoficzna poddana poważnej weryfikacji empirycznej: powstaje nowa jakościowo dyscyplina - psychologia.
• Przekształca się w naukę przyrodniczą uprawianą na wzór fizjologii (dysponuje danymi nt. budowy mózgu i procesów nerwowych).
• Istotny wpływ: anatomów, neurofizjologów, fizjologów, biologów i fizyków, a także astronomów.

Wpływ neurologów i neuroanatomów:

1. Gall, XVIII/XIX w.: Teoria lokalizacji czynności psychicznych w mózgu (28 pól mózu zróżnicowanych funkcjonalnie)
2. Domysły: np. frenologia (budowa czaszki mówi o charakterystyce funkcji psychicznych - różne talenty i zdolności u różnych ludzi rozwijają sie w rózny sposób, co ma swoje odzwierciedlenie również w anatomicznych rozmiarach odpowiedniego ośrodka korowego). Brak naukowości.
3. Broca: odkrycie ruchowego ośrodka mowy. Badał pacjentów z uszkodzonym mózgiem. Utrate umiejętności posługiwania się językiem nazywamy afazją Broki.
4. Bastian: odkrycie ośrodka pamięci wzrokowej.
5. Wernicke: odkrycie ośrodka rozumienia mowy.
6. Munk: ośrodki wzroku i słuchu.
7. Exner: ośrodek agrafii.
8. Betz: komórki piramidalne.

Na skutek powyższych odkryć powstała psychomorfologiczna koncepcja mózgu - założenia:

1. mózg jest zróznicowany w swojej budowie i funkcjach
2. mózg jest konglomentarem (skupiskiem) ośrodków mózgowych
3. są one funkcjonalnie nie zależne
4. istnieje odpowiedniość struktury mózgu i struktury psychiki. Ta ostatnia jest sumą odrębnych zdolności i funkcji.

Bell, XIX w.: powyższa koncepcja ułatwia odkrycie sensorycznych włókien nerwowych (afferentnych) i ruchowych (efferentnych): skoro istnieją specyficzne, niezależne od innych wrażenia - muszą istnieć zróżnicowane włókna nerwowe. To prawo Bella-Megendiego -> Spory pomiędzy zwolennikami atomizmu a myslenia całościowego.

Flourens: teoria antylokalizacyjna - badania kręgowców dowiodły, że kora, podkora i móźdzek spełniają różne fukncje, ale poszczególne partie mózgu funkcjonują jako nierozłączna całość.

Jackson: teoria wielopoziomowej organizacji mózgu - poszczególne fukcje psychiczne są regulowane na wielu poziomach. Hierarchicznie wyższe ośrodki są skroniowo-ciemieniowe.

WNIOSEK:

• Teorie funkcjonowania mózgu wyznaczały kierunki eksporacji poznawczych.
• Psychologia zorientowana na osiągnięcia neurologii i anatomii skłaniała sie ku materializmowi. Do dzisiaj widać te wpływy, np. historia relacji S-R wywodzi się z neurologicznych studiów nad tkanką nerwową.

Wpływ fizjologów: dyskusja nt. odruchów

1. Hall: eksperymenty neurofizjologiczne - teoria trójfunkcjonalnego zróżnicowania układu nerwowego: ruchy dowolne (świadome u człowieka) zależą od:

- uwarunkowań psychicznych i pracy kory mózgowej - czynności serca, układu oddechowego - rdzenia przedłużonego

Regulacja witalna sprowadza się do zasady łuku odruchowego (mechaniczna regulacja) -> powstawe spór nt. istoty odruchu.

B. Muller: zakwestionował radyklanie mechanistyczny pogląd Halla - wielu odruchom towarzyszą doznania psychiczne, a wola kieruje wieloma czynnikami.

C. Pfluger: odruch nie jest mechaniczny, ale stanowi narzędzie przystosowania: podlega ogólniejszym prawom regulującym funkcjonowanie mózgu

Psychofizyka i formułowanie ogólnych praw:

1. Webber: dwa obszary zainteresowań:

- wrażliwość zmysłowa: dwa podrażnienia skóry w punktach położonych blisko siebie, są odczuwalne jako jedno. Zdolność różnicowania takiego podrażnienia jest różna dla różnych rejonów skóry, np. plecy a język - tu więcej zakończeń nerwowych, stąd większa wrażliwość. pobudzenie jest opracowywane przez mózg (tworzą się wyobrażenia czsowo-przestrzenne).

- intensywność podniety a siła doznania zmysłowego: eksperymentalnie określał wielkość bodźca na podtawie subiektywnych wrażeń. istnieją różnice we wrażliwość. Wielkość przyrostu siły bodźca wywołującego ledwie dostrzegalną różnicę nie ejst wielkością stałą (np. przy podnoszeniu przedmiotów ciężkich i lekkich).

WNIOSEK:

Prawo Webera: pokazanie zalezności zjawisk psychicznych od fizycznych.

Eksperymenty uświadomily istnienie pewnych ogólnych prawidłowości.

B. Fechner: to co się dzieje pomiędzy ciałek a psychiką do się odpisać matematycznie.

-postulat pomiaru pośredniego zjawisk psychicznych: mierząc podmietę (bodziec) można precyzyjnie określić w kategoriach liczbowych wielkość przeżycia

WNIOSEK:

Jeśli zmianom wielkości podniet (bodźców) fizycznych towarzyszą zmiany wielkości doznań zmysłowych, to oba procesy dzieją się równolegle -> idea paralelizmu psychofizycznego (można pośrednio mierzyć doznania psychiczne poprzez pomiar podniety).

Od tego czasu starcia dwóch orientacji:

- Idealistycznej (np. March) - fakty świadomości i fakty fizyczne stanowią jedno i to samo subiektyne doświadczenie

- Materialistycznej - istnieje ścisły związek przyczynowy pomiędzy działającymi bodźcami świata zewnętrznego a subiektywnymi przeżyciami

Do dzisiaj oba stanowiska wywołują chęć weryfikacji empirycznej (np. Hebb, Delgado)

Czas reakcji a astronomia:

Astronomowie - badali ruchy gwiazd i odkryli problem psychologiczny. Ustalali dokładny czas przejścia gwiazdy przez linie południka zerowego: czas rozpoczęcia i zakończenia. Okazało się, że różnica notowań tego zjawiska była niezależna od woli obserwatora i występuje pomiędzy zapisami różnych osób: odkryto różnice indywidulane w formie doznań zmysłowych.

Helmholtz: czas przewodnictwa nerwowego to ok. 2m/s.

Wpływ biologów:

• Darwin: O pochodzeniu gatunków. Badanie i opis relacji organizm-środowisko.
• Pojęcie adaptacji: postawowym dążeniem organizmów jest adaptacja do środowiska.
• Teoria ewolucji: organizm zmienia się, podlega procesowi ewolucji: giną osobnicy o gorszych cechach biologicznych, a trwają ci o lepszych.
• Cechy pozytywne (zarówno fizyczne jak i psychiczne) sądziedziczone i utwalają się w kolejnych pokoleniach..
• Organizm należy badać jako całośćm bo tak przystosowuje się do środowiska.
• Psychika - instrumentem przystosowania. Intelekt zastępuje u człowieka instynkty typowe dla organizmów nieższego poziomu rozwoju ewolucyjnego.

Wpływ wiedzy lekarskiej

Problem dziedziczności, przekazu doświadczeń indywidulanych.

1. Hipokrates, Galen: pojęcie temperamentu i problem osobowości.
2. Wpływ na rozwój psychologii osobowości i klinicznej.
3. Mesmer (fizyk i lekarz XVIII/XIX): samopoczucie człowieka zależy od tego jakie fluidy kosmiczne przenikają jego ciało. Prądy magnetyczne przenikają ciało i oddziaływują na psychikę. Magnesem zaczął leczyć psychonerwice - efekt sugestii.
4. Pod wływem mesmeryzmu zajęto się hipnozą.
5. Eliotson i Esdaile: operacje przeprowadzone pod hipnozą zmniejszają uczucie bólu i spada śmiertelność.

WNIOSKI:

Badania lekarzy przyczyniły się do rozwoju psychologii osobowości i motywacji.

Pojęcie świadomości - zbyt wąskie dla zrozumienia przeżyć i zachowań człowieka.

WNIOSKI OGÓLNE:

• W II poł. XIX w. psychologia rozwijała się bardzo żywiołowo ze względu na zapotrzebowanie praktyki społecznej oraz wielu innych dziedzin nauki
• Była dziedziną niejednolitą
• Brakowało spójnej interpretacji zachowań ludzkich
  
  Źródła: materiały z wykładów